Jak sprawdzić, do kogo należy numer konta bankowego? Podpowiadam!

Chyba każdemu z nas zdarzyło się nerwowo wpisywać i wielokrotnie sprawdzać numer konta bankowego, na które mieliśmy przelać pieniądze – szczególnie w przypadku większych kwot. Jest to dość stresujące, ale lepiej zachować tutaj nawet przesadną ostrożność i nie ryzykować, że przelew trafi do kogoś innego. 

W dobie powszechnego zagrożenia oszustwami finansowymi i cyberprzestępczością należy mieć ograniczone zaufanie do każdego, kto prosi o przelew na konto – nawet jeśli jest to sklep internetowy, hotel etc. Dobrą praktyką jest upewnienie się, że numer konta jest zgodny z danymi osoby czy firmy, której chcemy przelać pieniądze. Czy jednak można wiarygodnie sprawdzić, do kogo należy numer konta bankowego, dysponując tylko Numerem Rachunku Bankowego, czyli ciągiem 26 cyfr? To już wyjaśniam w moim artykule.

Czy można sprawdzić właściciela konta po samym numerze? 

Odpowiedź brzmi: nie. Nie ma możliwości, aby przeciętny Kowalski zdobył dane właściciela rachunku, jeśli dysponuje tylko jego numerem. Tym samym nie można ze 100% pewnością ustalić, czy dane konto faktycznie należy do osoby, która tak twierdzi. Nieco inaczej jest z rachunkami firmowymi, ale do tego przejdę za chwilę.

Za wszystkim stoi prawo, a dokładnie ustawa Prawo bankowe, która nakłada na banki obowiązek zachowania tajemnicy bankowej i nieujawniania danych swoich klientów niepowołanym osobom czy instytucjom. 

Czyli: choć Numer Rachunku Bankowego jest unikalny i przypisany do konkretnego właściciela, to jego tożsamość zna tylko bank, w którym konto jest prowadzone. Udostępnienie tych danych osobom trzecim jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach:

1. W trakcie realizacji przelewu – wówczas bank nadawcy i bank odbiorcy wymieniają się danymi swoich klientów w celu zrealizowania transferu. 
2. W przypadku podejrzenia przestępstwa – dane właściciela konta mogą zostać udostępnione przez bank organom ścigania, komornikowi, Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej lub na wniosek sądu, o ile są ku temu podstawy prawne (np. jest prowadzone postępowanie karno-skarbowe). 

Jak sprawdzić numer konta bankowego firmy?

Chcąc zlecić przelew na konto firmowe, na przykład płacąc za fakturę, pobyt w hotelu etc., można stosunkowo łatwo zweryfikować, czy dany rachunek rzeczywiście należy do tego przedsiębiorstwa. 

Służy do tego biała lista podatników VAT. Jest to ogólnopolski rejestr, stanowiący publiczny wykaz podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT.

Mając numer konta firmy, jej NIP, REGON czy po prostu nazwę, możesz bez problemu ustalić, czy zamierzasz przelać pieniądze właściwemu odbiorcy. 

Szczegółowe informacje na temat tego, jak działa biała lista podatników VAT, znajdziesz na stronie rządowej. 

Jak zidentyfikować bank odbiorcy?

Po wpisaniu numeru rachunku w polu przelewu system bankowości elektronicznej najczęściej sam poinformuje Cię, w jakim banku jest prowadzone dane konto. Można to jednak ustalić także we własnym zakresie, do czego służy bankowy identyfikator.

Jest on „zaszyty” w numerze rachunku. To cztery cyfry (od 3 do 7), z których – w przypadku banków komercyjnych – ostatnią jest „0”. 

Przykładowe identyfikatory banków w Polsce to:

• 102 – PKO BP
• 105 – ING Bank Śląski
• 109 – Santander Bank Polska
• 114 – mBank
• 116 – Bank Millenium
• 187 – Nest Bank
• 194 – Credit Agricole
• 203 – BNP Paribas Bank Polska
• 249 – Alior Bank
• 293 – VeloBank

Oczywiście to, że wiesz, w jakim banku jest prowadzony rachunek odbiorcy, nie pozwoli Ci na ustalenie jego tożsamości. Zdarza się jednak, że nazwa banku jest podana przy numerze rachunku na przykład na fakturze – jeśli jest zgodna z rozszyfrowanym identyfikatorem, to maleje ryzyko, że przelejesz środki na niewłaściwe konto. 

Jak nie pomylić się w przelewie i nie wysłać pieniędzy na złe konto?

Najprostszym sposobem jest dodanie rachunku do listy odbiorców zaufanych. Wówczas przy kolejnym przelewie nie będzie już potrzeby ręcznego wpisywania numeru konta i danych jego właściciela. 

Inne wygodne opcje to:

• Skorzystanie z polecenia zapłaty– dzięki tej funkcji można zautomatyzować przelewy na rzecz zaufanych odbiorców, na przykład sprzedawcy prądu, operatora telefonii komórkowej, dostawcy Internetu etc. 
• Skorzystanie ze zlecenia stałego – jeśli każdego miesiąca przelewasz jakiemuś odbiorcy taką samą kwotę, na przykład ratę kredytu, to warto ustawić zlecenie stałe i nie kłopotać się ręcznym uzupełnianiem danych do przelewu. 

Przelew na złe konto – co teraz? 

Pomyłka w przelewie to jeszcze nie koniec świata. Istnieje prawdopodobieństwo, że odbiorca nienależnych pieniędzy po prostu je zwróci i problem z głowy. Jeśli jednak nie chcesz liczyć na czyjąś uczciwość, to w pierwszej kolejności skontaktuj się ze swoim bankiem – może uda się jeszcze anulować przelew. 

Jeśli środki już „wyszły” z konta, to bank ma obowiązek pomóc Ci w ich odzyskaniu. Ma 3 dni na wystąpienie w Twoim imieniu z wnioskiem o zwrot pieniędzy (albo bezpośrednio do odbiorcy, albo do jego banku), co z reguły kończy sprawę. Jeśli jednak środki nie zostaną zwrócone, bank może:

• Uruchomić procedurę reklamacyjną i oddać Ci środki w ramach dobrej woli, dochodząc ich zwrotu od banku nieuczciwego odbiorcy; 
• Zgłosić sprawę organom ścigania i udostępnić im dane odbiorcy w celu szybkiego namierzenia oszusta. 

Jeśli odbiorca błędnie zleconego przelewu sam nie poczuje się do zwrotu, a bank rozkłada ręce lub działa opieszale, to najlepiej po prostu udać się na najbliższy komisariat policji. 

A jeśli to Ty otrzymasz nienależny przelew?

Sam byłem w takiej sytuacji: ktoś przelał mi pieniądze BLIK-iem (kilkadziesiąt złotych), pewnie wpisując zły numer telefonu. Od razu zwróciłem te środki dokładnie w ten sam sposób, wykonując przelew na telefon, z którego otrzymałem nienależne mi pieniądze. 

I tak należy robić – wystarczy wykonać przelew odwrotny i nie ryzykować, że ktoś upomni się o te pieniądze (a tym bardziej, że w imieniu nadawcy zrobi to np. policja). 

Zdarzyło się Wam przelać pieniądze na złe konto? Jak zabezpieczacie się przed takimi sytuacjami? Korzystacie z funkcji automatycznego uzupełniania danych do przelewu na podstawie np. nazwy odbiorcy? A może na bieżąco dodajecie odbiorców zaufanych lub korzystacie z funkcji zlecenia stałego/polecenia przelewu? Dajcie znać w komentarzu. 

Najczęstsze pytania i odpowiedzi 

Czy da się ustalić właściciela konta po numerze rachunku?

Nie ma takiej możliwości. Numer konta, choć przypisany do konkretnego właściciela, nie zawiera żadnych informacji osobowych i nie da się na jego podstawie rozszyfrować, do kogo należy dany rachunek. Tę wiedzę ma tylko bank, w którym konto jest prowadzone.

Kto może ustalić dane właściciela konta bankowego?

Taką możliwość mają tylko organy ścigania (w tym skarbowe), Generalny Inspektor Informacji Finansowej, komornik działający w oparciu o prawomocny tytuł egzekucyjny oraz sąd. To jedyne instytucje, którym bank może udzielić informacji o posiadaczu konta. 

Jak sprawdzić numer konta firmy?

W przypadku rachunków firmowych istnieje możliwość zweryfikowania, czy dane konto rzeczywiście należy do konkretnej firmy. Wystarczy skorzystać z białej listy podatników VAT, czyli specjalnego rejestru online i wpisać w nim numer rachunku – po chwili otrzymamy informację o jego posiadaczu (o ile firma zgłosiła to konto np. w rejestrze CEiDG). 

Co zrobić w przypadku przelania pieniędzy na złe konto?

W pierwszej kolejności spróbuj anulować przelew w bankowości elektronicznej lub z pomocą pracownika banku na infolinii (uda się, jeśli środki jeszcze nie zostały wysłane w ramach nadchodzącej sesji przelewów). Jeśli nie masz już tych pieniędzy na koncie, to szybko skontaktuj się z bankiem, opisz całą sytuację i poproś o interwencję – bank w ciągu maksymalnie 3 dni wystąpi do banku odbiorcy przelewu z wnioskiem o zwrot środków. Jeśli i to nie pomoże, to zostaje zgłoszenie sprawy na policję. 

Dostałem przelew nieswoich pieniędzy – co teraz? 

W takiej sytuacji dysponujesz danymi niezbędnymi do zwrócenia nienależnych Ci pieniędzy – masz imię i nazwisko nadawcy (lub nazwę firmy), numer rachunku i/lub numer telefonu. Po prostu dokonaj przelewu zwrotnego na to samo konto.