Odszkodowanie za wypadek w pracy. Kiedy, ile i komu się należy? Wszystko, co warto wiedzieć!

Odszkodowanie za wypadek w pracy lub w drodze do pracy. Na jakie świadczenia z ZUS można liczyć? Kiedy i ile odszkodowania się należy? Jak je uzyskać? Sprawdzam!

Fot. by jarmoluk / pixabay

Z danych zebranych przez Główny Urząd Statystyczny wynika, że w całym 2018 roku doszło w Polsce do około 84 tysięcy wypadków przy pracy. Liczba takich zdarzeń sukcesywnie maleje, choć wciąż utrzymuje się na stosunkowo wysokim poziomie. Ponieważ w Polsce mamy boom budowlany, a to właśnie budowlanka jest najbardziej kontuzjogenną branżą, uznałem, że warto poruszyć na blogu temat odszkodowań za wypadek w pracy. Prześwietliłem obowiązujące przepisy oraz zwyczajowe procedury i w tym artykule podpowiadam, kiedy i komu należy się takie odszkodowanie, a także na jaką kwotę można liczyć. Zapraszam.

Czym jest wypadek przy pracy?

Na początek musimy sobie wyjaśnić, kiedy w ogóle możemy mówić o wypadku przy pracy. Dokładnie reguluje to definicja, którą znajdziemy w Ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytuły wypadków przy pracy i chorób zawodowych, nazywanej Ustawą wypadkową. Czytamy w niej, że:

„Wypadkiem przy pracy jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, jeśli nastąpiło w związku z pracą.”

Pisząc w dużym skrócie: za wypadek przy pracy uznajemy każde zdarzenie, które skutkuje jakąkolwiek kontuzją, do którego doszło podczas wykonywania obowiązków służbowych, jak również bezpośrednio przed ich podjęciem. Może to być złamanie palca, zmiażdżenie stopy, rozcięcie skóry oraz oczywiście długa lista znacznie poważniejszych urazów.

Ważne! O odszkodowanie za wypadek przy pracy mogą się ubiegać nie tylko pracownicy etatowi, ale też osoby będące na stażu, zatrudnione w oparciu o umowę zlecenie lub wykonujące swoje obowiązki zawodowe na podstawie umowy agencyjnej. Liczy się tylko to, czy pracownik w chwili zdarzenia był objęty ubezpieczeniem wypadkowym w ZUS.

Odszkodowanie za wypadek w drodze do pracy?

Ustawa precyzuje, że do wypadku nie musi wcale dojść w miejscu pracy. Pod definicję wypadku podpada również sytuacja, w której pracownik ulega wypadkowi w drodze do pracy, o ile pozostawał w tym czasie do dyspozycji pracodawcy (a droga była „najkrótsza”), będąc w podróży służbowej, biorąc udział w szkoleniu z zakresu powszechnej samoobrony, a także wykonując zadania zlecone przez działające w zakładzie pracy organizacje związkowe.

Ważne jest to, że w razie ulegnięcia wypadkowi w drodze do/z pracy, pracownikowi nie przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Otrzyma natomiast wynagrodzenie za 33 lub 15 dni niezdolności do pracy (w zależności od wieku), a jeśli nieobecność spowodowana rekonwalescencją się przedłuży, będzie mu przysługiwać 100% zasiłku chorobowego przez okres 182 dni. Po tym czasie pracownik może przejść na świadczenie rehabilitacyjne (100% podstawy wymiaru), a dalej już tylko na rentę, o ile jest niezdolny do pracy.

Uwaga! W żadnej sytuacji pracownikowi nie należy się odszkodowanie ani inne świadczenie, jeśli do wypadku doszło w wyniku jego rażącego niedbalstwa i złamania przepisów BHP. To musi wyjaśnić postępowanie wypadkowe, obowiązkowo wszczynane przez pracodawcę.

Ranking najlepszych: Październik 2019

Najlepsze lokaty, konta i oferty - październik 2019

Jakie świadczenia można otrzymać za wypadek przy pracy?

Katalog takich świadczeń jest dość szeroki i znajdują się w nim:

  • Zasiłek chorobowy
  • Świadczenie rehabilitacyjne
  • Zasiłek wyrównawczy
  • Jednorazowe odszkodowanie z ZUS (wrócę do tego w dalszej części artykułu)
  • Renta z tytułu niezdolności do pracy
  • Odszkodowanie od pracodawcy (jeśli w wyniku wypadku doszło do zniszczenia mienia pracownika)
  • Zadośćuczynienie od pracodawcy – jest to świadczenie uzupełniające, o które pracownik musi wystąpić we własnym zakresie, udowadniając, że doznał jakiejś krzywdy

Na świadczenia może również liczyć rodzina poszkodowanego pracownika, o ile poniósł on śmierć w wyniku wypadku w pracy. Wówczas rodzina może się ubiegać o jednorazowe odszkodowanie z ZUS oraz o rentę rodzinną i dodatek do renty rodzinnej.

Jednorazowe odszkodowanie z ZUS za wypadek w pracy

Takie odszkodowanie może zostać wypłacone pracownikowi, jeśli wypadek spowodował u niego trwały lub długotrwały (ponad 6-miesięczny) uszczerbek na zdrowiu. Ważne jest przy tym, że badanie okoliczności wypadku nie mogło wykazać, że pracownik w chwili zdarzenia znajdował się pod wpływem alkoholu, narkotyków oraz nie złamał zasad BHP i nie dopuścił się rażącego zaniedbania.

Warto wiedzieć: Jednorazowe odszkodowanie z ZUS za wypadek w pracy przysługuje zarówno pracownikom etatowym, jak i zleceniobiorcom (objętym ubezpieczeniem wypadkowym), a także samym pracodawcom, o ile opłacają za siebie składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Aby otrzymać takie odszkodowanie, konieczne jest złożenie wniosku w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Wzór dokumentu jest dostępny na stronie internetowej ZUS. Bardzo ważne jest przy tym to, że wniosku nie składa pracownik, ale pracodawca, jako płatnik składek.

Do wniosku trzeba dołączyć kilka wymaganych dokumentów:

  • Zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) wystawione przez lekarza, który prowadzi leczenie poszkodowanego pracownika;
  • Dokumentację medyczną;
  • Protokół powypadkowy lub kartę wypadku;
  • Prawomocny wyrok sądu pracy;

Po złożeniu wniosku wraz z dokumentacją ZUS ma 14 dni na zajęcie stanowiska i wydanie decyzji. Jeśli jest ona pozytywna dla pracownika, odszkodowanie za wypadek w pracy zostanie wypłacone na konto ubezpieczonego w ciągu maksymalnie 30 dni od dnia wydania decyzji.

Ile wynosi odszkodowanie za wypadek przy pracy?

Aktualnie bazujemy na przepisach dotyczących okresu od 1 kwietnia 2019 roku do 31 marca 2020 roku. Jeśli pracownik ulegnie wypadkowi w tym przedziale czasowym, to otrzyma jednorazowe odszkodowanie w wysokości 917 zł za każdy 1% uszczerbku na zdrowiu.

Jeśli jednak w wyniku wypadku ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy i do samodzielnej egzystencji (stwierdzone w orzeczeniu), to przysługuje mu jednorazowe odszkodowanie w kwocie 16.048 zł.

Jeśli skutkiem wypadku w pracy jest śmierć ubezpieczonego, to jego małżonek lub dziecko otrzyma jednorazowe odszkodowanie w wysokości 82.531 zł. W sytuacji, gdy zmarły nie miał małżonka ani dziecka, odszkodowanie może otrzymać członek dalszej rodziny – wówczas wyniesie ono 41.265 zł.

Dodatkowo pracownik może ubiegać się o zadośćuczynienie od pracodawcy na drodze postępowania cywilnego. Takie sprawy są jednak czasochłonne i wyczerpujące, zwłaszcza dla osób, które w wyniku wypadku zostały poważnie poszkodowane. Dlatego warto dojść z pracodawcą do porozumienia i ustalić kwotę zadośćuczynienia w toku np. mediacji przedsądowej.

Przypominam również, że osoby, które opłacają dobrowolne ubezpieczenie na życie, z reguły także mogą liczyć na odszkodowanie za wypadek w pracy – trzeba to sprawdzić w OWU polisy. Dodatkowo zachęcam do dokładnego sprawdzenia, czy odszkodowanie nie należy się także z tytułu posiadania ubezpieczenia do konta bankowego lub karty kredytowej. Więcej o takich zaskakujących „gratisach” przeczytacie w artykule: 7 nietypowych funkcji karty płatniczej, z których… mało kto korzysta.

Czy są wśród nas osoby, które uległy wypadkowi w pracy i otrzymały odszkodowanie z ZUS lub inne świadczenia? Wiedzieliście o istnieniu takiego jednorazowego odszkodowania? Może znacie kogoś, kto już z niego skorzystał? Komentujcie!

1 komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *