Faktoring a leasing – różne cele finansowania firmy

Faktoring i leasing pozwalają firmie korzystać z obcego kapitału bez sięgania po klasyczny kredyt bankowy. Nie są jednak tym samym. Faktoring przyspiesza wpływ pieniędzy z wystawionych faktur, a leasing służy przede wszystkim do finansowania samochodów, maszyn, urządzeń i innych składników majątku.

W tym artykule wyjaśniam, czym różni się faktoring od leasingu, ile mogą kosztować te rozwiązania, jak wpływają na płynność i bilans firmy oraz kiedy można je ze sobą połączyć. Pokazuję także, czym jest forfaiting, który przydaje się głównie przy większych kontraktach eksportowych. Zapraszam do lektury.

Faktoring a leasing – najważniejsza różnica

Zacznijmy od prostego rozróżnienia. Faktoring finansuje należności, natomiast leasing finansuje określony składnik majątku.

Jeżeli firma wykonała usługę, wystawiła fakturę z terminem płatności wynoszącym 60 dni i nie chce tak długo czekać na pieniądze, może skorzystać z faktoringu. Jeżeli natomiast potrzebuje samochodu, maszyny lub sprzętu, ale nie chce płacić całej ceny z góry, może rozważyć leasing.

To jest ważne: faktoring i leasing nie muszą być wobec siebie konkurencyjne. Firma może finansować maszynę leasingiem, a następnie korzystać z faktoringu, aby szybciej otrzymywać pieniądze z faktur wystawianych dzięki pracy tej maszyny.

Skala obu rozwiązań w Polsce jest przy tym zupełnie inna. Z danych rynku faktoringu w Polsce wynika, że w 2025 r. firmy zrzeszone w Polskim Związku Faktorów wykupiły wierzytelności o łącznej wartości 519,9 mld zł (wzrost o 10,4% rok do roku), a badaniem GUS objęto 48 podmiotów prowadzących działalność faktoringową, które wykupiły wierzytelności o wartości 581,8 mld zł (stan na wrzesień 2026 r.). Na polskim rynku leasing pozostaje jednak zdecydowanie bardziej rozpoznawalny: w badaniu SAFE, prowadzonym przez Komisję Europejską i Europejski Bank Centralny, leasing lub najem za istotne źródło finansowania uznało w 2025 r. 62,6% firm w Polsce, a faktycznie korzystało z niego 42,1% – ponad pięciokrotnie więcej niż z faktoringu (7,9%).

Co to jest faktoring i jak działa?

Faktoring polega na przekazywaniu faktorowi nieprzeterminowanych wierzytelności wynikających najczęściej ze sprzedaży towarów lub usług. Faktor wypłaca przedsiębiorcy pieniądze przed terminem płatności faktury, a następnie rozlicza się po otrzymaniu zapłaty od kontrahenta.

Podstawą takiej transakcji jest zazwyczaj cesja, czyli przeniesienie wierzytelności na inny podmiot. W Polsce faktoring jest umową nienazwaną. Oznacza to, że nie stanowi osobnego typu umowy szczegółowo opisanego w Kodeksie cywilnym. Jej konstrukcja opiera się przede wszystkim na przepisach o przelewie wierzytelności (art. 509–518 Kodeksu cywilnego) oraz na zasadzie swobody umów.

W faktoringu uczestniczą trzy podstawowe strony:

• Faktorant – przedsiębiorca przekazujący faktury do finansowania
• Faktor – bank albo wyspecjalizowana firma faktoringowa wypłacająca środki
• Dłużnik – kontrahent zobowiązany do zapłaty faktury

Faktoring krok po kroku

1. Krok 1: Przedsiębiorca sprzedaje towar lub wykonuje usługę i wystawia fakturę z odroczonym terminem płatności
2. Krok 2: Przekazuje fakturę faktorowi, najczęściej przez internetowy panel klienta
3. Krok 3: Faktor sprawdza dokument oraz kontrahenta i wypłaca uzgodnioną zaliczkę
4. Krok 4: Kontrahent płaci fakturę w terminie na rachunek wskazany w umowie
5. Krok 5: Faktor przekazuje przedsiębiorcy pozostałą część pieniędzy, pomniejszoną o prowizje, odsetki i inne opłaty

Zaliczka wynosi często około 80–90% wartości brutto faktury, choć w ofertach, które analizuje porównywarka Faktomi, zdarzają się wypłaty sięgające nawet 100% wartości faktury, a najniższy spotykany poziom to około 75% (stan na wrzesień 2026 r.). Konkretny poziom zależy od umowy, branży, jakości należności i wiarygodności kontrahenta – nie jest to więc sztywna wartość obowiązująca na całym rynku.

Klasyczny faktoring dotyczy przede wszystkim należności krótkoterminowych. Najczęściej są to faktury z terminami wynoszącymi 30, 60 lub 90 dni, ale zdarzają się też oferty finansujące należności z terminem płatności sięgającym nawet 365 dni w skrajnych przypadkach.

Faktoring to nie tylko wcześniejsza wypłata pieniędzy

Firma faktoringowa może świadczyć również dodatkowe usługi. Zgodnie z definicją stosowaną przy opisywaniu międzynarodowego faktoringu faktor wykonuje co najmniej część następujących czynności:

• Finansuje bezsporne i niewymagalne należności
• Prowadzi konta i rozliczenia dłużników
• Monitoruje oraz egzekwuje należności
• Przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy

Zakres tych usług ma bezpośredni wpływ na cenę. Proste finansowanie z regresem będzie zazwyczaj tańsze niż rozbudowany faktoring, w którym faktor prowadzi monitoring i przejmuje ryzyko braku zapłaty.

Co finansuje faktoring?

Z ekonomicznego punktu widzenia faktoring finansuje kapitał obrotowy, czyli pieniądze potrzebne do prowadzenia bieżącej działalności. Firma nie musi czekać, aż kontrahent zapłaci fakturę, dzięki czemu może wcześniej uregulować wynagrodzenia, podatki, raty leasingowe i zobowiązania wobec dostawców – a to bezpośrednio poprawia płynność finansową.

Faktoring skraca również cykl konwersji gotówki. Mówiąc prościej, zmniejsza liczbę dni pomiędzy poniesieniem kosztów potrzebnych do wykonania zamówienia a otrzymaniem pieniędzy od klienta.

Rozwiązanie to bywa popularne między innymi w:

• Transporcie i logistyce
• Handlu hurtowym
• Produkcji kontraktowej
• Usługach świadczonych innym firmom
• Firmach współpracujących z dużymi sieciami i korporacjami

W tych branżach terminy płatności wynoszące 60 lub 90 dni nie są niczym niezwykłym. Problem pojawia się wtedy, gdy przedsiębiorca musi wcześniej zapłacić za paliwo, materiały, wynagrodzenia i podatki. Warto skorzystać z faktoringu właśnie wtedy, gdy taki rozdźwięk między wystawieniem faktury a wpływem pieniędzy powtarza się co miesiąc.

Faktoring różni się od klasycznego kredytu także sposobem oceny ryzyka. Faktor analizuje nie tylko sytuację przedsiębiorcy, ale również jakość finansowanych faktur i wiarygodność płatniczą odbiorców. Firma może więc otrzymać finansowanie dzięki temu, że współpracuje z solidnymi kontrahentami, nawet jeśli sama nie dysponuje pokaźnym majątkiem.

Rodzaje faktoringu

Pod jedną nazwą kryje się kilka różnych rodzajów faktoringu. Przed podpisaniem umowy trzeba więc dokładnie sprawdzić, kto ponosi ryzyko i co stanie się, jeśli kontrahent nie zapłaci faktury.

Faktoring pełny, czyli bez regresu

W faktoringu pełnym faktor przejmuje określone w umowie ryzyko niewypłacalności odbiorcy. Jeżeli kontrahent nie zapłaci z powodu objętego ochroną, faktor nie powinien domagać się od przedsiębiorcy zwrotu wypłaconych pieniędzy.

Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca jest chroniony w każdej możliwej sytuacji. Ochrona może nie obejmować między innymi sporu o jakość towaru, błędnie wykonanej usługi, korekty faktury, potrącenia wzajemnych roszczeń albo przekroczenia przyznanego limitu dla danego kontrahenta.

Faktoring niepełny, czyli z regresem

W faktoringu niepełnym ryzyko braku zapłaty pozostaje ostatecznie po stronie przedsiębiorcy. Jeśli odbiorca nie ureguluje faktury, faktor może skorzystać z regresu i zażądać zwrotu wypłaconej kwoty.

Ten wariant jest zazwyczaj tańszy, ale nie rozwiązuje problemu niewypłacalnego kontrahenta. Przedsiębiorca otrzymuje pieniądze wcześniej, lecz może być zobowiązany do ich oddania.

To jest ważne: określenie „faktoring bez regresu” nie zwalnia z czytania umowy. Trzeba sprawdzić wyłączenia odpowiedzialności faktora, limity dla poszczególnych odbiorców oraz warunki zgłaszania należności.

Faktoring jawny i cichy

W faktoringu jawnym kontrahent jest informowany o cesji i płaci bezpośrednio na rachunek faktora. Upraszcza to rozliczenia i zmniejsza ryzyko, że pieniądze trafią na niewłaściwe konto.

W faktoringu cichym odbiorca nie jest formalnie informowany o finansowaniu. Takie rozwiązanie bywa wykorzystywane, gdy przedsiębiorca nie chce ujawniać kontrahentom, że korzysta z faktoringu. Konstrukcja przepływu pieniędzy jest jednak bardziej złożona, a usługa nie zawsze będzie dostępna.

Faktoring odwrotny

Faktoring odwrotny nie finansuje należności przedsiębiorcy, lecz jego zobowiązania wobec dostawców. Faktor opłaca fakturę wystawioną firmie, a przedsiębiorca spłaca później należność wobec faktora.

Dostawca otrzymuje pieniądze w terminie lub nawet wcześniej, natomiast kupujący zyskuje dodatkowy czas na zapłatę. W praktyce jest to jednak forma finansowania długu firmy, a nie „darmowe” wydłużenie terminu płatności.

Jak faktoring wpływa na bilans i zadłużenie firmy?

Sposób księgowania faktoringu zależy przede wszystkim od tego, czy przedsiębiorca rzeczywiście przeniósł na faktora korzyści i ryzyka związane z wierzytelnością. Sama nazwa produktu nie wystarczy do prawidłowego ujęcia operacji.

W uproszczeniu wpływ na bilans widać w dwóch modelach:

Przy faktoringu bez regresu wierzytelność może zostać potraktowana jak sprzedana i usunięta z ksiąg. Firma zamienia wtedy należność handlową na gotówkę i nie musi rozpoznawać nowego zobowiązania finansowego, jeżeli rzeczywiście pozbyła się istotnych ryzyk.

Przy faktoringu z regresem wierzytelność zwykle nadal pozostaje w aktywach, a pieniądze otrzymane od faktora są ujmowane jako zobowiązanie o charakterze finansowym. Ekonomicznie rozwiązanie przypomina wtedy krótkoterminową pożyczkę zabezpieczoną fakturami.

To jest ważne: faktoring nie zawsze poprawia wszystkie wskaźniki finansowe. Gotówka pojawia się szybciej, ale przy faktoringu z regresem rosną również zobowiązania krótkoterminowe. Ostateczna klasyfikacja powinna wynikać z zapisów umowy, przyjętych zasad rachunkowości i standardu stosowanego przez firmę.

Ile kosztuje faktoring?

Koszt faktoringu składa się najczęściej z kilku elementów:

• Prowizji faktoringowej naliczanej od wartości finansowanej faktury
• Odsetek lub marży naliczanych od wypłaconej kwoty i czasu finansowania
• Opłat za przejęcie ryzyka występujących przy faktoringu pełnym
• Opłat dodatkowych za uruchomienie limitu, monitoring, raporty, obsługę systemu albo niewykorzystany limit

Na wysokość ceny wpływają między innymi wartość faktur, liczba kontrahentów, terminy płatności, historia współpracy, ryzyko odbiorców oraz zakres usług. Dlatego nie porównywałbym ofert wyłącznie na podstawie jednej prowizji reklamowanej dużymi cyframi.

Prowizja faktoringowa nie korzysta przy tym ze zwolnienia z VAT, jakim objęte są usługi finansowe (art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy o VAT) – jest więc doliczana z podatkiem, co warto uwzględnić przy rozliczaniu kosztów uzyskania przychodu. Z danych porównywarki Faktomi wynika, że jawną stawkę wyjściową podaje tylko 31 ze 109 analizowanych ofert, a wśród nich osiem na dziesięć mieści się w przedziale 1–3% wartości faktury za 30 dni finansowania (stan na wrzesień 2026 r.). Zanim podpiszesz umowę, warto to sprawdzić w kalkulatorze kosztu faktoringu.

Przykład kosztu faktoringu

Załóżmy, że firma wystawiła fakturę na 100 000 zł brutto z terminem płatności wynoszącym 60 dni. Faktor wypłaca 90% wartości faktury, czyli 90 000 zł.

Hipotetyczna oferta przewiduje:

• Prowizję w wysokości 1% wartości faktury, czyli 1000 zł
• Oprocentowanie w wysokości 10% rocznie od wypłaconych 90 000 zł
• Brak innych opłat

Odsetki za 60 dni wyniosą w przybliżeniu:

90 000 zł × 10% × 60 ÷ 365 = 1479,45 zł

Łączny koszt finansowania to:

1000 zł + 1479,45 zł = 2479,45 zł

Po zapłacie faktury przez kontrahenta faktor rozliczy pozostałe 10 000 zł i potrąci koszt. Przedsiębiorca otrzyma więc jeszcze około 7520,55 zł.

To oczywiście uproszczony przykład. W prawdziwej umowie mogą pojawić się dodatkowe opłaty, inne zasady liczenia odsetek oraz podatek VAT od części usług.

Czy taki koszt się opłaca? To zależy. Trzeba go zestawić z możliwymi korzyściami: uniknięciem zatoru płatniczego, rabatem za szybszą zapłatę dostawcy, możliwością przyjęcia kolejnego zamówienia i oszczędnością na monitoringu należności.

Co to jest leasing i jak działa?

Leasing to umowa, w której finansujący nabywa wybrany składnik majątku i oddaje go korzystającemu do odpłatnego używania. Przez okres trwania umowy właścicielem przedmiotu jest najczęściej firma leasingowa, natomiast przedsiębiorca korzysta z niego w zamian za opłatę wstępną i raty.

Po zakończeniu umowy korzystający może otrzymać prawo wykupu przedmiotu za ustaloną kwotę. Nie jest to jednak automatyczna cecha każdego leasingu, dlatego warunki zakończenia umowy trzeba sprawdzić przed jej podpisaniem.

Leasing, w odróżnieniu od faktoringu, jest w Polsce umową nazwaną – reguluje go wprost Kodeks cywilny, w art. 709¹–709¹⁸.

Leasing krok po kroku

1. Krok 1: Przedsiębiorca wybiera samochód, maszynę, urządzenie lub inny przedmiot
2. Krok 2: Leasingodawca kupuje go od dostawcy
3. Krok 3: Korzystający (leasingobiorca) wnosi opłatę wstępną i odbiera przedmiot
4. Krok 4: Przez ustalony okres opłaca raty leasingowe
5. Krok 5: Po zakończeniu umowy zwraca przedmiot, przedłuża korzystanie albo dokonuje wykupu, jeżeli umowa przewiduje taką możliwość

Leasingiem finansuje się między innymi:

• Samochody osobowe i dostawcze
• Pojazdy ciężarowe i inne środki transportu
• Maszyny produkcyjne
• Sprzęt budowlany i rolniczy
• Sprzęt komputerowy i IT
• Linie technologiczne
• Nieruchomości komercyjne
• Wybrane wartości niematerialne, na przykład oprogramowanie lub licencje

Warto skorzystać z leasingu, gdy firmie brakuje konkretnego sprzętu, a nie chce angażować gotówki jednorazowo. Najważniejszą zaletą leasingu jest rozłożenie wydatku w czasie. Przedsiębiorstwo nie musi jednorazowo angażować pełnej ceny zakupu. Z drugiej strony zobowiązuje się do regularnego płacenia rat, które stają się jednym z kosztów stałych firmy – niezależnie od tego, czy finansowany przedmiot generuje oczekiwane przychody.

Leasing operacyjny a finansowy

Najczęściej spotyka się leasing operacyjny i leasing finansowy. Różnią się one sposobem rozliczania podatków, amortyzacji oraz prezentacji w księgach.

Leasing operacyjny

W leasingu operacyjnym odpisów amortyzacyjnych dla celów podatkowych dokonuje co do zasady finansujący. Korzystający zalicza opłaty leasingowe do kosztów uzyskania przychodów (art. 23b ustawy o PIT, odpowiednio art. 17b ustawy o CIT), o ile wydatek ma związek z działalnością i nie podlega szczególnym ograniczeniom.

VAT jest zazwyczaj doliczany do kolejnych opłat, dzięki czemu jego ciężar zostaje rozłożony w czasie. Jest to jedna z przyczyn popularności leasingu operacyjnego przy finansowaniu samochodów i sprzętu potrzebnego do bieżącej działalności, obok mniejszej liczby formalności przy zakończeniu umowy.

Leasing finansowy

Leasing finansowy jest pod wieloma względami zbliżony do zakupu na raty lub kredytu inwestycyjnego. Przedmiot leasingu jest amortyzowany podatkowo przez korzystającego (art. 23f ustawy o PIT, odpowiednio art. 17f ustawy o CIT), a kosztem jest przede wszystkim część odsetkowa rat oraz odpisy amortyzacyjne, z uwzględnieniem obowiązujących ograniczeń.

Na gruncie VAT leasing finansowy może być traktowany jako dostawa towaru (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT). Powoduje to konieczność rozliczenia podatku od całej podstawy już na początku umowy, zamiast stopniowo przy każdej racie. Dla firmy z napiętą płynnością może mieć to duże znaczenie.

To jest ważne: podatkowy podział na leasing operacyjny i finansowy nie zawsze pokrywa się z klasyfikacją bilansową. Sposób prezentacji zależy między innymi od przepisów o rachunkowości, treści umowy i standardów stosowanych przez przedsiębiorstwo.

Jak leasing wpływa na bilans firmy?

W leasingu finansowym przedmiot jest co do zasady prezentowany w aktywach korzystającego, a po stronie pasywów pojawia się zobowiązanie wobec finansującego. Firma pokazuje więc jednocześnie nowy składnik majątku i dług związany z jego finansowaniem.

W rachunku wyników pojawiają się wtedy odpisy amortyzacyjne oraz koszty odsetkowe. Zobowiązanie jest zwykle dzielone na część krótkoterminową i długoterminową.

Leasing operacyjny może być ujmowany jako koszt usług obcych bez wykazywania całego przedmiotu i zobowiązania w bilansie korzystającego. Nie jest to jednak reguła obowiązująca każdą firmę.

Przykładowo, jednostki stosujące międzynarodowe standardy rachunkowości mogą być zobowiązane do ujmowania większości leasingów w bilansie, niezależnie od ich podatkowej nazwy. Z kolei niektóre mniejsze jednostki stosujące polską ustawę o rachunkowości mogą korzystać z przewidzianych uproszczeń.

Nie warto więc wybierać leasingu tylko dlatego, że sprzedawca twierdzi, iż „nie obciąża on bilansu”. Najpierw trzeba sprawdzić, jak konkretna umowa zostanie zaksięgowana w konkretnej firmie.

Ile naprawdę kosztuje leasing?

Rata leasingowa to dla wielu firm jeden z głównych kosztów stałych, ale na całkowity koszt leasingu składają się nie tylko raty. W kalkulacji trzeba uwzględnić:

• Opłatę wstępną, nazywaną również czynszem inicjalnym
• Ratę kapitałową, czyli spłatę wartości przedmiotu
• Część odsetkową, będącą wynagrodzeniem finansującego
• Kwotę wykupu, jeżeli przedsiębiorca chce zatrzymać przedmiot
• Ubezpieczenie i ewentualne opłaty za jego obsługę
• Opłaty administracyjne wynikające z tabeli opłat
• Koszt rejestracji, wyceny, zgód i zmian w umowie
• Konsekwencje podatkowe związane z PIT, CIT i VAT

Przed podpisaniem umowy policzyłbym po prostu wszystkie płatności. Reklamowana niska rata może wynikać z wysokiej opłaty wstępnej, dużego wykupu albo długiego okresu finansowania.

Przykład całkowitego kosztu leasingu

Załóżmy, że firma chce sfinansować maszynę o wartości 240 000 zł. Przykładowe warunki wyglądają następująco:

• Opłata wstępna: 48 000 zł
• Liczba rat: 48
• Wysokość jednej raty: 5000 zł
• Wykup: 2400 zł

Łączna suma płatności wyniesie:

48 000 zł + 48 × 5000 zł + 2400 zł = 290 400 zł

Różnica pomiędzy sumą opłat a ceną maszyny to 50 400 zł. Nie musi to jeszcze oznaczać rzeczywistego kosztu finansowego, ponieważ należałoby uwzględnić VAT, podatkowe koszty uzyskania przychodów, wartość pieniądza w czasie, ubezpieczenie i pozostałe opłaty.

Taki prosty rachunek pozwala jednak szybko zauważyć, ile pieniędzy faktycznie wypłynie z firmy. Czarny na białym widać wtedy więcej niż na ulotce z samą miesięczną ratą.

Leasing samochodu i najważniejsze podatkowe pułapki

W przypadku samochodów osobowych przepisy podatkowe przewidują dodatkowe limity i ograniczenia. Mogą one dotyczyć między innymi zaliczania opłat leasingowych do kosztów, amortyzacji oraz odliczenia VAT. Znaczenie ma również sposób wykorzystywania samochodu: wyłącznie w działalności albo jednocześnie służbowo i prywatnie.

Przepisy dotyczą też sprzedaży samochodu wykupionego z leasingu do majątku prywatnego. Regulacje wprowadzone od 1 stycznia 2022 roku (art. 10 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o PIT) wydłużyły okres, w którym sprzedaż takiego pojazdu może powodować powstanie przychodu z działalności gospodarczej, do 6 lat liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu wycofania pojazdu z działalności.

Wcześniej w wielu sytuacjach przedsiębiorcy odnosili się do okresu sześciomiesięcznego. To dobry przykład pokazujący, że planowanie wykupu wyłącznie na podstawie starych poradników może skończyć się podatkową niespodzianką.

To jest ważne: zasady podatkowe potrafią się zmieniać w czasie. Przed wykupem lub sprzedażą samochodu warto sprawdzić aktualne przepisy i skonsultować konkretny przypadek z księgowym albo doradcą podatkowym.

Faktoring a leasing – porównanie kosztów, ryzyka i płynności

Faktoring poprawia płynność przez przyspieszenie wpływu pieniędzy, ale może zwiększać zadłużenie krótkoterminowe, jeżeli umowa przewiduje regres. Leasing pozwala uniknąć dużego jednorazowego wydatku, lecz tworzy serię obowiązkowych płatności na kolejne miesiące lub lata.

Z tego powodu oba rozwiązania wymagają ostrożności. Finansowanie nie naprawi nierentownego modelu biznesowego. Jeżeli marża na sprzedaży jest za niska, koszt faktoringu może ją zjeść. Jeżeli maszyna nie wygeneruje dodatkowych przychodów, raty leasingowe staną się kolejnym ciężarem.

Jako zdecydowany przeciwnik niepotrzebnego zadłużania się zachęcam, aby traktować leasing i faktoring jak narzędzia, a nie jak sposób na odsunięcie problemu w czasie. Firma powinna być w stanie wykazać, co konkretnie zyska dzięki finansowaniu i z jakich pieniędzy je spłaci.

Czym jest forfaiting?

Forfaiting to kolejna forma finansowania firmy – polega na wykupie średnio- lub długoterminowej wierzytelności, najczęściej wynikającej z kontraktu eksportowego. Forfaiter, którym może być bank albo wyspecjalizowana instytucja finansowa, wypłaca eksporterowi pieniądze pomniejszone o dyskonto i przejmuje ryzyko braku zapłaty.

Forfaiting odbywa się zazwyczaj bez prawa regresu do eksportera. Wierzytelność bywa zabezpieczona między innymi:

• Wekslem poręczonym przez bank importera
• Nieodwołalną akredytywą dokumentową
• Gwarancją bankową

W przeciwieństwie do faktoringu, który obsługuje głównie krótkoterminowe i powtarzalne faktury, forfaiting jest wykorzystywany przy większych transakcjach. Termin zapłaty może wynosić od około 6 miesięcy do nawet 10 lat.

Forfaiting może być przydatny firmie eksportującej maszyny, linie technologiczne, pojazdy specjalistyczne lub elementy infrastruktury. Eksporter otrzymuje pieniądze wcześniej i nie musi przez kilka lat czekać na kolejne płatności od zagranicznego kontrahenta.

Jak połączyć faktoring i leasing?

Typowym przykładem jest firma produkcyjna w fazie rozwoju, która planuje inwestycję w nową maszynę. Leasing pozwala rozłożyć cenę urządzenia na opłatę wstępną i raty, natomiast faktoring skraca czas oczekiwania na zapłatę za towary wyprodukowane z wykorzystaniem tej maszyny.

Oto przykład, który ułatwi zrozumienie całego mechanizmu.

Przedsiębiorstwo kupuje w leasingu maszynę CNC, sfinansowaną jako inwestycję rozłożoną na raty. Umowa trwa 5 lat, a miesięczna rata wynosi 8000 zł. Dzięki maszynie przedsiębiorstwo przyjmuje większe zamówienia, ale odbiorcy płacą dopiero po 60 dniach.

Przedsiębiorstwo wystawia co miesiąc faktury na 200 000 zł. Faktor wypłaca jej 90% tej kwoty, czyli 180 000 zł, wkrótce po zgłoszeniu dokumentów. Z otrzymanych pieniędzy przedsiębiorca może zapłacić za materiały, wynagrodzenia i ratę leasingową, zamiast czekać dwa miesiące na przelew od klientów.

Taka strategia finansowania rozwoju może mieć sens, jeżeli:

• Maszyna rzeczywiście zwiększa sprzedaż lub marżę
• Kontrahenci są wiarygodni i regularnie płacą faktury
• Koszt faktoringu mieści się w marży na sprzedaży
• Firma zachowuje rezerwę na raty i nie opiera całej płynności na faktorze

Problem pojawi się wtedy, gdy firma zaciągnie długoterminowe zobowiązanie leasingowe, a następnie utraci klientów albo limit faktoringowy. Raty nadal trzeba będzie płacić, nawet jeśli nowych faktur zabraknie.

Przykłady zastosowania faktoringu i leasingu

Firma transportowa

Przedsiębiorca finansuje flotę środków transportu (samochody ciężarowe) leasingiem operacyjnym. Jego klienci płacą za usługi po 60 lub 90 dniach, natomiast paliwo, wynagrodzenia kierowców, serwis i raty leasingowe wymagają bieżącej gotówki.

Faktoring pozwala zamieniać faktury na pieniądze niedługo po wykonaniu przewozu. Leasing finansuje więc pojazdy generujące przychody, a faktoring zapewnia środki potrzebne do ich bieżącej eksploatacji.

Hurtownia współpracująca z sieciami handlowymi

Firma leasinguje sprzęt magazynowy i samochody dostawcze, a swoim klientom oferuje 45-dniowy termin płatności. Faktoring skraca oczekiwanie na pieniądze, dzięki czemu hurtownia może terminowo płacić dostawcom i negocjować rabaty za szybsze przelewy.

W takiej sytuacji warto policzyć, czy uzyskany rabat jest wyższy od kosztu faktoringu. Jeżeli dostawca daje 3% rabatu za natychmiastową zapłatę (tzw. skonta), a pełny koszt finansowania faktury wynosi 1,5%, różnica może przemawiać na korzyść faktoringu. Trzeba jednak uwzględnić wszystkie opłaty i podatki.

Eksporter maszyn

Firma finansuje park maszynowy leasingiem finansowym. Bieżące faktury eksportowe o krótkich terminach obsługuje przez faktoring międzynarodowy, natomiast duży kontrakt rozłożony na kilka lat przekazuje do forfaitingu.

W ten sposób leasing finansuje środki trwałe, faktoring stabilizuje bieżące przepływy, a forfaiting ogranicza ryzyko związane z dużą, długoterminową wierzytelnością eksportową.

Jak wybrać między faktoringiem a leasingiem?

Decyzję zacząłbym od ustalenia, jaki problem firma próbuje rozwiązać. Brzmi banalnie, ale z doświadczenia wiem, że przedsiębiorcy czasami wybierają formę finansowania dlatego, że jest łatwo dostępna, a nie dlatego, że odpowiada ich potrzebom.

1. Krok 1: Sprawdź źródło problemu. Jeżeli pieniądze są zamrożone w fakturach i cierpi na tym płynność finansowa, analizuj faktoring. Jeżeli firmie brakuje samochodu, maszyny lub sprzętu, sprawdź leasing
2. Krok 2: Policz pełny koszt. Zsumuj prowizje, odsetki, opłaty, ubezpieczenie, wykup i koszty dodatkowe
3. Krok 3: Sprawdź ryzyko. Ustal, co się stanie, gdy kontrahent nie zapłaci albo firma nie będzie w stanie regulować rat
4. Krok 4: Przeanalizuj podatki i księgowanie. Nie opieraj decyzji wyłącznie na haśle „wrzucisz to w koszty”
5. Krok 5: Porównaj alternatywy. Weź pod uwagę zakup za gotówkę, kredyt kupiecki, kredyt bankowy, wynajem oraz finansowanie ze środków własnych
6. Krok 6: Przygotuj wariant awaryjny. Firma powinna mieć rezerwę na wypadek utraty kontrahenta, obniżenia limitu lub wzrostu kosztu finansowania

Na co uważać w umowie faktoringu?

Przed podpisaniem umowy faktoringowej sprawdziłbym przede wszystkim:

• Czy faktoring jest pełny, czy z regresem
• Jakie sytuacje wyłączają odpowiedzialność faktora
• Jaki procent faktury jest wypłacany od razu
• Od jakiej kwoty i przez jaki okres naliczane są odsetki
• Czy występuje minimalna miesięczna prowizja
• Czy firma płaci za niewykorzystany limit
• Jakie są limity finansowania poszczególnych kontrahentów
• Czy wszystkie faktury muszą być zgłaszane do faktora
• Co dzieje się w przypadku korekty lub sporu handlowego
• Jak można wypowiedzieć umowę i ile to kosztuje

Warto też sprawdzić, czy umowa z kontrahentem nie zawiera zakazu cesji wierzytelności. Taki zapis może utrudnić albo uniemożliwić przekazanie konkretnej faktury do finansowania.

Na co uważać w umowie leasingu?

W przypadku leasingu zwróciłbym uwagę nie tylko na wysokość raty, ale również na:

• Łączną sumę wszystkich opłat
• Wysokość i zasady wykupu
• Zmienność oprocentowania
• Koszt obowiązkowego ubezpieczenia
• Opłaty za rejestrację, mandaty i obsługę szkód
• Warunki wcześniejszego zakończenia umowy
• Zasady pokrycia szkody całkowitej lub kradzieży
• Możliwość cesji leasingu na inną firmę
• Kary za opóźnienia i naruszenia umowy
• Warunki zwrotu przedmiotu

Szczególnie ostrożnie podchodziłbym do długich umów zawieranych na aktywa, które szybko tracą wartość albo mogą stać się technologicznie przestarzałe. Niska rata nie jest żadną rewelacją, jeśli firma przez kilka lat płaci za sprzęt, którego już nie potrzebuje.

Porównaj oferty faktoringu, zanim podpiszesz umowę

Faktomi to niezależna porównywarka faktoringu dla mikro-, małych i średnich firm – serwis, który założyłem i prowadzę. Porównuje oferty banków i firm pozabankowych: ponad 100 ofert ponad 30 firm faktoringowych (stan na wrzesień 2026 r.). Czytam tam tabele opłat i umowy, wyliczam realny koszt finansowania i pokazuję też to, czego faktorzy nie ujawniają wprost w reklamach – korzystanie z porównywarki jest bezpłatne.

Osobno rozpisałem poradnik o różnicach między faktoringiem a leasingiem w Faktomi – z dodatkowymi przykładami liczbowymi i tabelą porównawczą. Zanim zdecydujesz, jak połączyć leasing i faktoring w swojej firmie, porównaj co najmniej kilka ofert: różnice w cenie, limitach, wymaganym stażu i przejrzystości opłat są między faktorami i leasingodawcami duże, a jedna reklamowana liczba rzadko mówi o rzeczywistym koszcie finansowania.

Faktoring czy leasing – co wybrać?

Jeżeli największym problemem firmy są długie terminy płatności, pieniądze zamrożone w fakturach i słaba płynność finansowa, naturalnym wyborem może być faktoring. Jeżeli barierą rozwoju jest brak samochodu, maszyny lub innego środka trwałego, właściwym narzędziem może okazać się leasing.

Leasing i faktoring można połączyć, ale nie powinno się tego robić automatycznie. Oba rozwiązania generują koszty oraz zobowiązania, a ich dostępność może się zmienić. Zachęcam, aby przed podpisaniem umowy przygotować prostą symulację przepływów pieniężnych i sprawdzić, czy firma poradzi sobie również w słabszym miesiącu.

Nie traktowałbym też korzyści podatkowej jako wystarczającego uzasadnienia. Wydatek zaliczony do kosztów nadal pozostaje wydatkiem. Najpierw produkt powinien być potrzebny i ekonomicznie opłacalny, a dopiero później warto analizować podatki.

Korzystacie w swoich firmach z faktoringu lub leasingu? A może udało Wam się połączyć oba rozwiązania bez nadmiernego obciążania płynności? Podzielcie się swoimi doświadczeniami w komentarzach.