by adam_gorka / pixabay
Fot. by adam_gorka / pixabay

Jak pożyczyć pieniądze i nie zapłacić podatku? Pożyczki prywatne wśród rodziny i znajomych

Bank odmawia kredytu, a oferty firm pożyczkowych są – delikatnie mówiąc – mało korzystne. Co robić? Większość osób rozważy na pewno poproszenie o pomoc rodzinę lub znajomych. Może to być bardzo dobry pomysł, bo w określonych sytuacjach pożyczki prywatne (pod taką nazwą funkcjonują w świetle prawa) mogą być zupełnie zwolnione z podatku. Trzeba tylko wiedzieć, co na ten temat mówią przepisy fiskalne. Sprawdziłem wszystko i wyjaśnię Wam te zawiłości w dzisiejszym wpisie.

Pożyczki prywatne od najbliższej rodziny

Pieniądze zdecydowanie opłaca się pożyczyć od osób z najbliższego kręgu rodzinnego. Jest to bowiem tzw. podatkowa grupa zerowa, co oznacza, że taka pożyczka nie będzie podlegać opodatkowaniu.

Pamiętaj:
Za najbliższą rodzinę uznajemy małżonka, rodzeństwo, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki, pasierbów) oraz wstępnych (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, ojczym i macocha).

Pora wspomnieć o obowiązujących przepisach. Biorąc pożyczkę od członka lub członków najbliższej rodziny w dowolnej kwocie nie zapłacimy za to ani złotówki podatku. Jednak takie prawo przysługuje tylko raz na 5 lat. Co więcej, jeśli kwota pożyczki od jednej osoby przekracza 9637 złotych, pożyczkobiorca ma obowiązek złożenia deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy pożyczki.

Ważne:
Zgodnie z polskim prawem obowiązek sporządzenia umowy dotyczy wszystkich pożyczek powyżej 500 złotych.

Aby uniknąć konieczności składania deklaracji w sytuacji, gdy pożyczka ma być wyższa niż 9637 złotych, najlepiej jest rozbić ją między kilka osób z najbliższej rodziny. Co ważne, Urząd Skarbowy nie będzie dochodzić, na co zostały przeznaczone te pieniądze.

Pamiętaj:
Jeśli pożyczkobiorca nie dopełni obowiązku złożenia deklaracji PCC-3, podczas kontroli US nałoży podatek wynoszący aż 20%.

Warto jeszcze pamiętać o tym, że pożyczka powyżej 9637 złotych od jednego członka najbliższej rodziny musi zostać udokumentowana dowodem wpłaty na konto – nie można wziąć gotówki do ręki.

Pożyczka od dalszej rodziny i znajomych

W przypadku pożyczki od rodziny z tzw. pierwszej grupy podatkowej (teściowie, synowa, zięć) również można uniknąć płacenia 2% podatku. Warunkiem jest zaciągnięcie zobowiązania w kwocie nie wyższej niż 9637 złotych. Jeśli pożyczka będzie wyższa, to 2% podatek zapłacimy tylko od nadwyżki.

Przykład:
Zaciągamy pożyczkę u teścia w kwocie 15000 złotych. Podatek płacimy jedynie od kwoty 5363 złotych – wówczas wyniesie on, po zaokrągleniu, 107 złotych.

Pieniądze bez płacenia podatku można także pożyczyć od dalszego członka rodziny, np. wujka czy szwagra. Kwota pożyczki może jednak wynieść maksymalnie 5000 złotych w ciągu kolejnych 3 lat kalendarzowych lub łącznie 25000 złotych, jeśli pieniądze pożycza kilka osób. Pożyczki w takiej kwocie także nie trzeba zgłaszać w US. Wszelkie nadwyżki podlegają natomiast opodatkowaniu w wysokości 2% i wymuszają złożenie deklaracji PCC-3.

Ważne:
Trzyletni okres jest liczony od 1 stycznia 2009 roku. Jeśli więc w 2016 roku pożyczymy 5000 złotych od wujka, to kolejną nieopodatkowaną pożyczkę w takiej kwocie możemy zaciągnąć dopiero w 2018 roku.

Dokładnie takie same zasady obowiązują w przypadku zaciągania pożyczki u znajomych, a także w zakładach pracy czy np. związkowych kasach pożyczkowych.

Wysokie kary

W przypadku, gdy pożyczkobiorca nie spełni przepisów i np. nie zgłosi pożyczki w formie deklaracji PCC-3 lub nie ujawni pochodzenia pieniędzy (brak druku wpłaty), Urząd Skarbowy może nałożyć bardzo wysoką karę w postaci aż 20% podatku od całej kwoty pożyczki. Co więcej taka kara może zostać nałożona także na osobę udzielającą pożyczki – nie warto więc lekceważyć obowiązujących przepisów.

Ważne:
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z zapłaty kary nie zwalnia 5-letni termin przedawnienia zobowiązania.

W każdej sytuacji, gdy pożyczkobiorca nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego, podatek wynosi 2% pożyczanej sumy. Jeśli taka pożyczka nie zostanie zgłoszona w Urzędzie Skarbowym, fiskus będzie mógł nałożyć dodatkową grzywnę, nawet do kwoty 15 milionów złotych lub grzywnę za wykroczenie skarbowe do kwoty 32000 złotych.

Pożyczenie pieniędzy od rodziny lub znajomych może być więc bardzo opłacalne z podatkowego punktu widzenia, o ile dopełnimy wszystkich formalności. Prawo jest w tym względzie dość liberalne, jednak nie warto go naginać.

Pożyczaliście kiedykolwiek pieniądze od rodziny czy znajomych? Zgłosiliście ten fakt w US? Co sądzicie o obowiązujących przepisach? Zapraszam do komentowania!

5 komentarzy

  1. Kuba

    Witam, chce przepisać 1/2 wartości auta w formie darowizny na osobę niespokrewniona
    Kwota darowizny będzie wynosić 2500zl czy musimy zapłacić od tej sumy podatek?

    • Tak, z artykułu tak wynika, ale masz taką możliwość raz w ciągu 5 lat.

      Dot. artykułu. 8 września 2016 r. weszła w życie nowelizacja Kc – umowa pożyczki, której wartość przekracza 1000 zł (przed nowelizacją faktycznie było 500 zł) powinna być sporządzone na piśmie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *